“Bak komşunun çocuğu ne kadar düzenli çalışıyor” cümlesi çoğu zaman iyi niyetle kurulur. Ebeveyn, çocuğuna bir hedef göstermek ister. Ancak çocuk bu cümleyi çoğunlukla bir yol haritası olarak değil, yetersiz olduğunun işareti olarak duyar. Zamanla bu algı, öğrenmenin kendisine yönelik tutumu da değiştirebilir.
Daha fazlası için Ankara Pedagog sayfasına göz atabilirsiniz.
Kıyaslama Çocuğun Zihninde Neye Dönüşür?
Çocuklar kendilerini büyük ölçüde yetişkinlerin gözünden tanır. Sürekli başkasıyla karşılaştırılan bir çocuk, “Ben olduğum gibi yeterli değilim” sonucuna varabilir. Bu durumda ders çalışmak bir merak ve keşif işi olmaktan çıkar, değerini kanıtlama mücadelesine dönüşür. Çocuk öğrenirken eğlenmek yerine hata yapmamaya odaklanır. Zor görünen işlerden kaçınması, risk almaması ve “Zaten yapamam” demesi sık görülen sonuçlardır. Kardeşler arasındaki kıyaslama ayrıca rekabeti ve kıskançlığı artırarak aile içi ilişkiyi de zedeleyebilir.
Dışsal Baskı İçsel Motivasyonu Zayıflatır
Öğrenme sevgisi, çocuğun bir şeyi kendi isteğiyle anlamaya çalışmasından doğar. Kıyaslama ise motivasyonun kaynağını çocuğun içinden alıp başkalarının performansına taşır. Çocuk “Ne öğreniyorum?” sorusu yerine “Kimden öndeyim, kimden gerideyim?” sorusuyla ilgilenmeye başlar. Başarı geldiğinde bile keyif kısa sürer, çünkü her zaman daha iyisi vardır. Başarısızlık anında ise utanç ve öz güven kaybı öne çıkar. Bazı çocuklar bunu aşırı mükemmeliyetçilikle, bazıları ise çabayı tamamen bırakarak gösterir.
Kıyaslamanın Yerine Ne Yapılabilir?
En işlevli ölçüt, çocuğun kendi geçmişidir. “Geçen ay bu konuda zorlanıyordun, şimdi çok daha rahat çözüyorsun” gibi somut gözlemler, ilerlemeyi görünür kılar. Övgüde sonuçtan çok süreci öne çıkarın: denediği yöntemi, gösterdiği sabrı, hatadan sonra yeniden başlamasını fark edin. Zorlandığı alanlarda yargılamak yerine merakla sorun: “Bu kısım seni neden zorluyor, birlikte bakalım mı?” Küçük ve ulaşılabilir hedefler belirlemek de başarı hissini besler. Kendi çocukluğunuzdaki kıyaslanma deneyimlerini hatırlamak, aynı kalıbı bilinçsizce tekrarlamanızı önlemeye yardımcı olur.
Bu konuda destek almak isterseniz pedagog Ankara sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.
Ne Zaman Destek Almak Gerekir?
Çocuğunuzda okula ya da ödevlere karşı belirgin isteksizlik, sık karın ağrısı gibi bedensel yakınmalar, kendini sürekli küçümleyen sözler veya içe kapanma fark ediyorsanız bir çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanına danışabilirsiniz. Bu belirtilerin tek bir nedeni olmayabilir; değerlendirme, hem çocuğun hem de ailenin ihtiyaçlarını doğru anlamayı sağlar.
Çocuğunuzun öğrenme isteğini korumak için onu başkalarına benzetmeye çalışmak yerine kendi hızını ve güçlü yanlarını görmesine yardım edin. Koşulsuz kabul gören çocuk, öğrenmeye daha cesaretle yönelir.
Bu yazıyla bağlantılı bir başka konu: Matematik Kaygısı Yaşayan Çocuğa Nasıl Yaklaşılmalı?