Okuldan ya da bakım ortamından dönen bir çocuğa sorulan “Bugün nasıl geçti?” sorusu çoğu zaman “İyi” cevabıyla kapanır. Bu, çocuğun anlatmak istemediği anlamına gelmez; çoğu zaman soru fazla genel, zamanlama ise uygun değildir. Akşam sohbetleri, küçük değişikliklerle hem bağı güçlendiren hem de çocuğun duygularını tanımasına yardım eden bir alışkanlığa dönüşebilir.
Görüşme süreci hakkında ayrıntılar Ankara Pedagog bölümünde yer alıyor.
Doğru zamanı ve ortamı seçin
Çocuk eve girer girmez soru yağmuruna tutulursa savunmaya geçebilir. Önce yorgunluğunu ve açlığını gidermesine izin verin. Birçok çocuk yüz yüze oturup konuşmaktansa yemek hazırlarken, yürürken, oyun oynarken ya da yatmadan önce karanlıkta daha rahat açılır. Yan yana yapılan bir etkinlik, göz teması baskısını azaltır. Telefon ve televizyonu kapatmak, çocuğa “Seni gerçekten dinliyorum” mesajı verir. Günde on beş dakikalık kesintisiz ilgi, uzun ama dağınık sohbetlerden daha etkilidir.
Sorularınızı somutlaştırın
Genel sorular yerine ayrıntı isteyen sorular deneyin. “Bugün seni en çok güldüren şey neydi?”, “Teneffüste kiminle oynadın?”, “Öğle yemeğinde en güzel ve en kötü şey neydi?”, “Bugün öğrendiğin ilginç bir şey var mı?” gibi sorular çocuğa tutunacak bir nokta verir. Ailece her akşam “günün en iyi ve en zor anı” paylaşımı yapmak da işe yarar; siz de kendi gününüzden kısa örnekler paylaşırsanız çocuk anlatmayı doğal bir alışveriş olarak görür. Cevap vermek istemediğinde ısrar etmeyin, “İstersen sonra anlatırsın, buradayım” demek kapıyı açık bırakır.
Dinlerken yargılamadan eşlik edin
Çocuk bir sorun anlattığında hemen çözüm sunmak ya da “Abartıyorsun” demek konuşmayı keser. Önce duyduğunuzu yansıtın: “Arkadaşın seni oyuna almadığında üzülmüşsün.” Duyguyu adlandırmak, çocuğun kendini anlaşılmış hissetmesini sağlar. Ardından “Sence ne yapabilirsin?” diye sorarak çözüm üretmesine alan tanıyın. Yaşına uygun olarak fikir verebilirsiniz ama kararı mümkün olduğunca ona bırakın. Anlattıkları için eleştirilmediğini ya da cezalandırılmadığını deneyimleyen çocuk, daha büyük sorunlarda da size gelir.
Bu konuda destek almak isterseniz pedagog Ankara sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.
Dikkat edilmesi gereken işaretler
Çocuğunuz uzun süredir içine kapanıyorsa, okula gitmek istemiyorsa, uyku ve iştah düzeni belirgin biçimde bozulduysa ya da sık sık açıklanamayan karın ağrısı gibi yakınmalar dile getiriyorsa bunu sohbetlerde nazikçe sorgulayın. Durum devam ederse bir çocuk ruh sağlığı uzmanından destek almak yerinde olur. Bu, bir eksiklik değil, çocuğa verilen değerin göstergesidir.
Zengin bir akşam sohbeti için mükemmel sorulara gerek yok; düzenli, sakin ve yargısız bir ilgi yeterlidir. Küçük adımlarla başlayıp tutarlı olmak, çocuğun size olan güvenini zamanla büyütür.
Benzer bir konu için: Çocuğa Kitap Okumanın Duygusal Bağa Etkisi