Ergenlik döneminde evde sessizlik uzar, konuşmalar kısalır, her soru sorguya dönüşür. Yalan söylenmesi, gizlice yapılan bir davranış ya da ebeveynin telefona bakması gibi olaylar güveni sarsabilir. Güven bir gecede geri gelmez ama küçük ve tutarlı adımlarla yeniden inşa edilebilir. Önemli olan, suçlayan bir tavır yerine bağı onarmaya odaklanmaktır.
Görüşme süreci hakkında ayrıntılar pedagog Ankara bölümünde yer alıyor.
Önce Kendi Payınızı Gözden Geçirin
Güven kaybı çoğu zaman iki taraflıdır. Sözünüzü tutmadığınız, gençten duyduğunuz bir sırrı başkalarıyla paylaştığınız ya da herkesin içinde azarladığınız anlar olduysa bunu fark etmek işin ilk adımıdır. Sakin bir zamanda şöyle diyebilirsiniz: “Bazen seni dinlemeden karar verdiğimi fark ettim, bunu değiştirmek istiyorum.” Böyle bir ifade savunmayı azaltır ve gence örnek olur. Özür dilemek otoriteyi zayıflatmaz, tersine güveni besler.
Konuşmanın Zeminini Değiştirin
Gerginlik anında yapılan konuşmalar genellikle sonuç vermez. Araba yolculuğu, yürüyüş ya da yemek hazırlığı gibi yan yana yapılan etkinlikler, göz göze gelmeyi gerektirmediği için ergenin konuşmasını kolaylaştırır. Konuşurken önce dinleyin, cümlesini bitirmeden araya girmeyin ve duyduğunuzu özetleyin: “Yani arkadaşların yanında küçük düştüğünü hissettin.” Yargılamadan dinlenen genç, bir sonraki sefer daha fazla paylaşmaya yönelir. Doğruyu söylediği için cezalandırılmadığını görmesi çok önemlidir.
Net Kurallar ve Kademeli Özerklik
Güveni yeniden kurmak kuralları kaldırmak anlamına gelmez. Eve dönüş saati, telefon kullanımı ve okul sorumlulukları gibi konularda birkaç net kural belirleyin ve gerekçelerini açıklayın. Mümkünse kuralları birlikte konuşun. Ardından özerliği kademeli verin: belirlenen saatte eve gelen gence bir sonraki hafta biraz daha esneklik tanımak gibi. Bu yaklaşım, güvenin davranışla kazanıldığını gösterir. Kurallar bozulduğunda sonuç önceden belirlenmiş, ölçülü ve uygulanabilir olmalıdır; öfkeyle verilen cezalar güveni daha da aşındırır.
Uygun bir başlangıç için Ankara Pedagog hakkında okuyabilirsiniz.
Ne Zaman Destek Almalı?
Aylardır süren kopukluk, içe kapanma, uyku ya da iştah değişiklikleri, okul veya arkadaş ilişkilerinde belirgin bozulma, kendine zarar verme sinyalleri varsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurmak yerinde olur. Aile görüşmeleri, herkesin kendini ifade edebildiği güvenli bir ortam sağlar. Destek almak başarısızlık değil, ilişkiye yatırım yapmaktır.
Güven; dürüstlük, tutarlılık ve sabırla yeniden büyür. Her gün küçük bir temas, kısa bir içten soru ve verilen sözün tutulması, zamanla ergenin size dönme isteğini güçlendirir.
Devamında şu sayfa da işinize yarayabilir: Çocuğa Kitap Okumanın Duygusal Bağa Etkisi