Okul koridorunda, sosyal medyada ya da servis aracında bir arkadaşının aşağılandığını görmek insanı zor bir yerde bırakır. Çoğu genç ne yapacağını bilemez, bazen korkar, bazen de müdahale etmenin durumu kötüleştireceğini düşünür. Oysa tanık olmak da bir konumdur ve bu konumda kullanılabilecek birkaç gerçekçi seçenek vardır. Hepsi doğrudan karşı çıkmayı gerektirmez.
Uygun bir başlangıç için pedagog Ankara hakkında okuyabilirsiniz.
Sessiz kalmanın bedeli
Zorbalığı izleyip hiçbir şey yapmamak tarafsızlık gibi görünür, ancak zorbalık yapan kişi bunu çoğu zaman onay olarak okur. Mağdur ise yalnız olduğunu hisseder. Tanık olan gençler de suçluluk, kaygı ve “ya sıradaki ben olursam” korkusu yaşayabilir. Bu duyguların olması normaldir. Önemli olan, bu duyguları yok saymak yerine onlarla birlikte uygulanabilir bir adım seçmektir.
Doğrudan ve dolaylı müdahale
Güvenli olduğunu düşünüyorsan sakin bir cümleyle durumu kesebilirsin: “Bu komik değil, bırak artık” gibi kısa bir söz çoğu zaman yeterlidir. Tartışmaya girmek ya da zorbayı aşağılamak gerekmez. Doğrudan çıkmak riskli geliyorsa dolaylı yollar da işe yarar. Mağdurun yanına gidip konuşmak, onu bir etkinliğe ya da masaya çağırmak, ortamdan birlikte ayrılmak dikkati dağıtır. Başka arkadaşlarla birlikte hareket etmek de etkiyi artırır, çünkü zorbalık seyirci desteğiyle sürer.
Yetişkinden yardım istemek ihbarcılık değildir
Bir öğretmene, rehber öğretmene ya da güvendiğin bir yetişkine haber vermek, özellikle fiziksel şiddet, tehdit veya süren bir taciz varsa en doğru adımdır. Bunu yaparken olayın tarihini, yerini ve ne olduğunu kısa notlar halinde aktarmak işi kolaylaştırır. Çevrimiçi zorbalıkta mesajların ve görüntülerin ekran kaydını almak, ama bunları yaymamak önemlidir. İstersen ismini gizli tutmalarını rica edebilirsin. Yardım istemek ihbarcılık değil, birini zarardan korumaktır.
Süreci birlikte planlamak için Ankara Pedagog sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sonrasında mağdura ve kendine bakmak
Olaydan sonra mağdura “Yanındayım, yaşadığın haksızlık” demek çok şey ifade eder. Ona akıl vermek ya da olayı küçültmek yerine dinlemek daha değerlidir. Kendi duygularını da ihmal etme: uykusuzluk, sürekli huzursuzluk, okula gitmek istememe gibi belirtiler fark edersen bir okul psikolojik danışmanıyla ya da ruh sağlığı uzmanıyla konuşmak iyi gelebilir.
Her tanığın gücü farklıdır ve herkesin aynı şeyi yapması beklenmez. Küçük bir destek, bir yetişkine iletilen tek bir haber ya da yalnızca “iyi misin?” diye sormak bile zorbalığın etkisini azaltabilir.
Benzer bir konu için: Ergenle Ebeveyn Arasında Güveni Yeniden Kurmanın Yolları
